بخش معدن در سیستان‌ و بلوچستان با شتاب‌گرفتن اکتشافات و حرکت به‌سوی فرآوری مواد معدنی، به یکی از مهم‌ترین پیشران‌های توسعه اقتصادی و ایجاد اشتغال پایدار در استان تبدیل شده است.

به گزارش خبرنگار گروه اقتصادی پایگاه خبری تحلیلی سیب و سوران به نقل از «عصرهامون»، بخش معدن به‌عنوان یکی از ارکان مهم توسعه اقتصادی، نقشی تعیین‌کننده در ایجاد اشتغال، جذب سرمایه‌گذاری و فعال‌سازی ظرفیت‌های مناطق کمتر برخوردار دارد.

اکتشاف ذخایر معدنی جدید و حرکت به سمت بهره‌برداری اصولی از این ظرفیت‌ها، نه‌تنها زمینه‌ساز رشد تولید و رونق اقتصادی است، بلکه می‌تواند به پایداری معیشت و افزایش امید اجتماعی در مناطق معدنی منجر شود. در شرایطی که تنوع‌بخشی به منابع درآمدی و کاهش وابستگی به بخش‌های محدود اقتصادی بیش از گذشته اهمیت یافته، توجه به صنعت و معدن به‌ویژه در استان‌هایی با ظرفیت‌های مغفول‌مانده، ضرورتی راهبردی به شمار می‌رود.

تحولات اخیر در حوزه اکتشاف و سرمایه‌گذاری معدنی استان نشان می‌دهد که این بخش می‌تواند به موتور محرک توسعه تبدیل شود؛ مشروط بر آنکه برنامه‌ریزی بلندمدت، تأمین زیرساخت‌ها و حمایت از سرمایه‌گذاران و بهره‌برداران به‌صورت مستمر دنبال شود.

استان سیستان و بلوچستان با وجود برخورداری از پهنه‌های گسترده معدنی، سال‌ها کمتر از ظرفیت‌های واقعی خود در حوزه صنعت و معدن بهره‌مند بوده است. در شرایطی که این استان با چالش‌هایی همچون بیکاری، پراکندگی جغرافیایی و محدودیت فرصت‌های اقتصادی روبه‌روست، توسعه فعالیت‌های معدنی می‌تواند به‌عنوان یکی از مؤثرترین مسیرهای ایجاد اشتغال پایدار و رونق اقتصادی مطرح شود. اکتشاف ذخایر معدنی جدید و افزایش سرمایه‌گذاری در این بخش، فرصتی راهبردی برای تغییر ساختار اقتصادی استان و کاهش فاصله توسعه‌ای با سایر مناطق کشور به شمار می‌رود.

اهمیت بخش معدن در سیستان و بلوچستان تنها به استخراج مواد معدنی محدود نمی‌شود، بلکه راه‌اندازی زنجیره‌های فرآوری، احیای واحدهای راکد و اجرای طرح‌های بزرگ صنعتی می‌تواند به فعال‌سازی مناطق مرزی، تقویت اقتصاد محلی و افزایش ماندگاری جمعیت در این مناطق منجر شود.

تحولات اخیر در حوزه اکتشاف، به‌ویژه شناسایی ذخایر قابل‌توجه مس و طلا، نشان می‌دهد که معدن می‌تواند به یکی از پیشران‌های اصلی توسعه پایدار استان تبدیل شود؛ مسیری که تحقق آن نیازمند تداوم حمایت‌های دولتی، مشارکت بخش خصوصی و برنامه‌ریزی بلندمدت است.

علی رضایی یکی از بهره‌برداران معدن مس در منطقه میرجاوه در گفتگو با خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی «عصرهامون»، بیان کرد: اکتشاف ذخایر جدید واقعاً شرایط کار را عوض کرده است. وقتی صحبت از بیش از ۱۲۰ میلیون تن ذخیره مس می‌شود، دیگر نگاه‌ها کوتاه‌مدت نیست. سرمایه‌گذار با اطمینان جلو می‌آید و ما هم می‌توانیم برای چندین سال آینده برنامه‌ریزی کنیم.

وی افزود: بعد از قطعی شدن ذخایر، هم تجهیزات جدید وارد مجموعه شد و هم تعداد نیروها افزایش پیدا کرد. اولویت ما استفاده از نیروهای بومی بوده و این موضوع تأثیر خوبی در منطقه گذاشته است.

احمد نادریان یکی دیگر از معدن‌کاران فعال در حوزه سیستان نیز با اشاره به شناسایی معدن جدید در این منطقه در گفتگو با خبرنگار ما گفت: سیستان سال‌ها کمتر در بحث معدن دیده شده بود، اما همین کشف ۳/۵ میلیون تنی نشان داد که این منطقه ظرفیت دارد. اگر اکتشافات ادامه پیدا کند، عدد ذخایر قطعاً بالاتر می‌رود و آن‌وقت نگاه‌ها به سیستان کاملاً متفاوت خواهد شد.

وی مهم‌ترین دغدغه معدن‌کاران را زیرساخت‌ها دانست و ادامه داد: ما برای توسعه کار، بیش از هر چیز به راه مناسب، برق پایدار و تأمین آب نیاز داریم. اگر این موارد فراهم شود، بخش خصوصی حاضر است سرمایه‌گذاری‌های سنگین‌تری انجام دهد.

معدن‌کاران استان معتقدند روند فعلی اکتشافات، سرمایه‌گذاری و اجرای طرح‌های بزرگ صنعتی، آینده روشنی را برای بخش معدن ترسیم می‌کند. به گفته آن‌ها، اگر تمرکز بر فرآوری مواد معدنی، به‌ویژه در حوزه مس و طلا ادامه پیدا کند و حمایت دستگاه‌های اجرایی تداوم داشته باشد، استان می‌تواند به یکی از قطب‌های مهم معدنی کشور تبدیل شود.


کشف ۱۳۵ میلیون تن ذخیره معدنی جدید در سیستان و بلوچستان
داود شهرکی مدیرکل صنعت، معدن و تجارت سیستان و بلوچستان در گفتگو با خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی «عصرهامون»، از رشد چشمگیر سرمایه‌گذاری، احیای واحدهای متوقف و اکتشاف ذخایر معدنی گسترده در استان خبر داد و بیان کرد: امسال ۱۳ هزار میلیارد تومان سرمایه‌گذاری صنعتی محقق شده که نسبت به سال قبل دو برابر است.

وی در مورد جوازهای تأسیس صادر شده افزود: اشتغالی که در این جوازهای تاسیس ثبت شده، ۶۰۰ نفر است. البته برخی از این طرح‌ها ممکن است با تأخیر یا به دلایل مختلف عملیاتی نشوند، اما شاخص مهم، تمایل به سرمایه‌گذاری جدید در استان است که نسبت به سال گذشته با وجود همه مشکلات، افزایش یافته است.

طرح‌های محقق شده و ایجاد اشتغال
مدیرکل صمت استان خاطرنشان کرد: در حوزه طرح‌هایی که به بهره‌برداری رسیده و منجر به تولید شده‌اند، ۱۲۵ سرمایه‌گذاری در استان محقق شده که حدود ۴ هزار نفر اشتغال ایجاد کرده است. از نظر میزان سرمایه‌گذاری، این عدد نسبت به سال قبل دو برابر شده است. سال گذشته ۶۵۰۰ میلیارد تومان سرمایه‌گذاری داشتیم و امسال به ۱۳ هزار میلیارد تومان رسیده‌ایم که یک شاخص بسیار خوب برای استان محسوب می‌شود.

احیای واحدهای تعطیل شده
وی با اشاره به واحدهای متوقف‌شده گفت: حدود ۲۱۰ تا ۲۱۵ واحد صنعتی و معدنی در شرایط احیا هستند. ما هدف‌گذاری کرده‌ایم حدود ۳۰ واحد را احیا کنیم و تا امروز موفق شده‌ایم ۳۶ واحد غیرفعال را مجدداً به چرخه تولید بازگردانیم.

شهرکی گفت: این واحدها یا با تغییر کاربری، یا پرداخت تسهیلات و یا تغییر مدیریت، دوباره فعال شده‌اند. حدود ۵۰۰ میلیارد تومان سرمایه‌ای که قبلاً انجام شده ولی بلاتکلیف مانده بود، به چرخه اقتصاد بازگشته و ظرفیت اشتغال‌زایی جدیدی ایجاد کرده است.

طرح‌های بزرگ صنعتی در دست اجرا
مدیرکل صمت استان از افتتاح و پیشرفت طرح‌های بزرگ صنعتی خبر داد و گفت: ۱۶ طرح بزرگ صنعتی با سرمایه‌گذاری بیش از ۵ هزار میلیارد تومان و با پیشرفت فیزیکی ۱۰ تا ۸۰ درصد، در حال اجرا هستند. برخی از این طرح‌ها در دهه فجر افتتاح شدند و انشاءالله در سال آینده نیز طرح‌های کلان دیگری به بهره‌برداری خواهند رسید.

وی در بخش معدن با اشاره به برنامه‌های اکتشاف گفت: یکی از شاخص‌های مهم، میزان حفاری عمقی است. سال گذشته حدود ۵۰ هزار متر حفاری تا عمق ۸۰۰ متر داشتیم، اما امسال تاکنون بیش از ۷۰ هزار متر حفاری تا عمق یک هزار متر انجام شده است. این اقدامات منجر به شناسایی ۱۳۵ میلیون تن ذخیره معدنی جدید شده که حدود ۱۲۰ میلیون تن آن مربوط به ذخایر مس در حوزه «سیاه‌سنگ» شهرستان میرجاوه است. همچنین یک معدن در حوزه «سیستان» با ذخیره ۳/۵ میلیون تنی شناسایی شده که امیدواریم به ۱۲۰ میلیون تن افزایش یابد.

پروانه‌های بهره‌برداری و سرمایه‌گذاری در معادن
مدیرکل صمت استان افزود: امسال ۶۳۵ میلیون تن ذخیره جدید در قالب ۱۵ محدوده معدنی کشف شده که در سطح کشور جزو کشفیات بسیار خوب محسوب می‌شود. ۱۷ معدن نیز پروانه بهره‌برداری گرفته‌اند و در حال تجهیز هستند که سرمایه‌گذاری در این حوزه حداقل ۲۵ هزار میلیارد تومان برآورد می‌شود.

شهرکی به طرح‌های آتی نیز اشاره کرد و گفت: سه طرح فرآوری طلا در دست داریم. دو ذخیره طلا نیز در استان شناسایی شده و شرکت‌های سرمایه‌گذار مقدمات دریافت زمین و مطالعات زیستمحیطی را آغاز کرده‌اند. انشاءالله امیدواریم قبل از پایان سال، عملیات اجرایی این کارخانه‌ها آغاز شود.

وی تأکید کرد: ما طرح‌های بزرگی در حوزه صنعت و معدن در دست اجرا داریم و همکاری خوبی نیز با وزارت صنعت، معدن و تجارت و استانداری برای پیشبرد این پروژه‌ها وجود دارد.

عبور از خام‌فروشی و حرکت به سمت فرآوری، در کنار تأمین زیرساخت‌های ضروری و تداوم حمایت دستگاه‌های اجرایی، نقش تعیین‌کننده‌ای در تبدیل ظرفیت‌های معدنی استان به مزیت‌های پایدار اقتصادی خواهد داشت؛ مسیری که می‌تواند جایگاه استان را در نقشه معدنی کشور به‌طور محسوسی ارتقا دهد