در شرایطی که محدودیتهای ساختاری تجارت رسمی، فرصت فعالیت را برای بسیاری از اقشار محلی بهویژه زنان سرپرست خانوار و روستاییان محدود کرده، راهاندازی این بازارچه میتواند بهعنوان یک «محرک اقتصادی اجتماعی» عمل کرده و عدالت اقتصادی در مناطق مرزی را تقویت کند. از سوی دیگر، موقعیت جغرافیایی استان سیستان و بلوچستان و همجواری با بازارهای پرجمعیت پاکستان و افغانستان، این منطقه را به یکی از مستعدترین نقاط برای توسعه صادرات و تجارت منطقهای تبدیل کرده است؛ ظرفیتی که بدون تکمیل زیرساختها و تسریع در دیپلماسی مرزی، همچنان مغفول مانده است.
رانندگان ترانزیتی که روزانه در مسیر مرزی کوهک تردد میکنند، از نزدیکترین افراد به واقعیتهای این گذرگاه اقتصادی هستند؛ افرادی که هم طعم سختی مسیر را چشیدهاند و هم چشمانتظار رونق بازارچه خردهفروشی هستند.
جمال ریگی، راننده کامیون ترانزیتی در گفتگو با خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی «عصرهامون»، با اشاره به وضعیت مسیرهای منتهی به مرز بیان کرد: ما از فعال بودن بازارچه خوشحالیم، اما واقعیت این است که وقتی از گمرک عبور میکنیم، انگار وارد یک منطقه رهاشده میشویم. جادهها خاکی و خطرناکاند، امکانات اولیه مثل سرویس بهداشتی یا محل استراحت مناسب وجود ندارد. اگر قرار است حجم تجارت بالا برود، اول باید زیرساختها درست شود.
وی افزود: افزایش مبادلات بدون توجه به شرایط رانندگان، میتواند مشکلات بیشتری ایجاد کند. رانندهای که ساعتها در مسیر است، حداقل انتظارش امنیت جاده و یک استراحتگاه ساده است.
اسماعیل ریگی، از رانندگان باسابقه مرز کوهک، در گفتگو با خبرنگار ما عنوان کرد: چرخ زندگی ما به همین کامیونها وابسته است. همین که بازارچه فعال مانده، خودش امیدبخش است. اگر بخش خردهفروشی هم راه بیفتد، خیلی از جوانهای منطقه مشغول به کار میشوند و بیکاری کمتر میشود.
وی افزود: وقتی کار باشد، خیلی از آسیبهای اجتماعی هم کمتر میشود. مردم منطقه فقط فرصت میخواهند.
.jpg)
وی تصریح کرد: بهمنظور بهرهمندی مستقیم مرزنشینان از مواهب مرز، پیگیر جدی افتتاح بازارچه خردهفروشی کوهک هستیم. خوشبختانه موافقتنامه اولیه با کشور پاکستان برای شش بازارچه اخذ شده که یکی از آنها بازارچه خردهفروشی کوهک سراوان و همجوار با مرز چیدگی پاکستان است.
حسنی با اشاره به بررسی حضوری زیرساختهای این بازارچه تأکید کرد: آمادگی کامل برای آغاز فرآیند خردهفروشی را داریم و امیدواریم از طریق دیپلماسی و برگزاری اولین نشست مرزی مشترک با طرف پاکستانی، این بازارچه را هرچه سریعتر فعال کنیم.
هدفگذاری تجارت ۱۰ میلیارد دلاری با پاکستان
وی با اشاره به نتایج سفر رئیسجمهور به پاکستان بیان کرد: در پی توافقات حاصلشده، برنامهریزی شده حجم تجارت بین دو کشور تا سقف ۱۰ میلیارد دلار افزایش یابد درحالیکه حجم مبادلات کنونی حدود سه میلیارد دلار است.
وی تحقق این هدف بزرگ را مستلزم توسعه زیرساختهای مرزی، تقویت پایانههای صادراتی و افزایش ظرفیت گمرکات دانست و افزود: جمعیت ۳۰۰ میلیون نفری دو کشور افغانستان و پاکستان در مجموع بیش از ۳ برابر جمعیت ایران است و این موضوع بازار بسیار بزرگی برای کالاهای ایرانی فراهم کرده است.
مزیت رقابتی کالای ایرانی در بازار منطقه
معاون هماهنگی امور اقتصادی استاندار عنوان کرد: نخست آنکه بسیاری از محصولات تولیدی ایران در این کشورها متقاضی جدی دارد و بازار تشنه کالای باکیفیت ایرانی است. دومین و مهمترین مزیت نیز نزدیکی جغرافیایی استان سیستان و بلوچستان به این دو کشور است که باعث کاهش چشمگیر هزینههای حملونقل شده و در نهایت قدرت رقابت کالاهای ایرانی را در برابر رقبای منطقهای بهشدت افزایش میدهد.
نقش مناطق آزاد در توسعه تجارت خارجی
وی گفت: با اشاره به ظرفیتهای قانونی و زیرساختی این مناطق گفت: منطقه آزاد چابهار و منطقه آزاد سیستان میتوانند بهعنوان موتور محرکه جذب سرمایهگذاری داخلی و خارجی عمل کنند.
حسنی با بیان اینکه سیستان و بلوچستان به دلیل همجواری با افغانستان و پاکستان یکی از مهمترین دروازههای تجارت خارجی ایران محسوب میشود، گفت: با بهرهگیری از معافیتهای مالیاتی و گمرکی مناطق آزاد، روند توسعه فعالیتهای اقتصادی و صادراتمحور در استان شتاب بیشتری بگیرد.
فعالسازی کامل بازارچه خردهفروشی، علاوه بر ایجاد اشتغال پایدار برای مرزنشینان و کاهش فشار بیکاری، میتواند سهم ایران را در بازارهای منطقهای افزایش داده و زمینه تحقق هدف تجارت چند میلیارد دلاری با کشورهای همسایه را فراهم کند. در مقابل، تداوم مشکلاتی مانند ضعف زیرساختهای جادهای، نبود امکانات رفاهی و کندی در دیپلماسی مرزی، این فرصت ارزشمند را با تهدید جدی مواجه خواهد کرد.
در نهایت، کوهک تنها یک گذرگاه مرزی نیست؛ بلکه آزمونی برای سنجش میزان توجه به اقتصاد محلی و نقش آن در معادلات کلان کشور است. آزمونی که نتیجه آن، میتواند مسیر آینده تجارت مرزی و معیشت هزاران خانواده را تعیین کند.
انتهای خبر/
