شهید مطهری با رویکردی عقل‌گرا و آزاداندیش، در برابر خرافه‌گرایی ایستاد و با نقد تحریفات دینی، راه اصلاح فکری جامعه را گشود.

 

به گزارش خبرنگار گروه فرهنگی پایگاه خبری تحلیلی «سيب و سوران» در آستانه سالروز شهادت استاد مرتضی مطهری، بار دیگر اندیشه‌های ژرف و رویکرد عقل‌گرایانه او در عرصه دین و جامعه، مورد توجه اندیشمندان و علاقه‌مندان به تفکر دینی قرار گرفته است.

مطهری نه‌تنها یک متفکر سنتی در لباس روحانیت بود، بلکه پلی میان سنت و نیازهای نوین جامعه محسوب می‌شد؛ شخصیتی که با بهره‌گیری از اجتهاد پویا و درک دقیق از مقتضیات زمان، دین را به شکلی زنده و کارآمد عرضه کرد.

استاد شهید با پرهیز از تعصب و جمود فکری، سلوکی علمی را بنا نهاد که در آن گفتگوی منصفانه با جریان‌های فکری گوناگون و نقد عالمانه خرافات جایگاه ویژه‌ای داشت؛ او با نگاهی کل‌نگر و عقلانی، هم به ساحت سنت وفادار بود و هم با شناخت اندیشه‌های غربی، توانست در برابر شبهات فکری زمانه موضعی مستدل و تأثیرگذار اتخاذ کند؛ ویژگی‌هایی که هنوز هم آثارش را به مرجع فکری مطمئنی برای نسل امروز تبدیل کرده‌اند.

تأکید بر نقش اجتهاد در سلوک علمی شهید مطهری
احمد سياسر، مسئول دفتر نمايندگي ولي فقيه در سپاه سيب وسوران در گفتگو با خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی سيب و سوارن با اشاره به سلوک علمی شهید مطهری، بیان کرد: رمز موفقیت شهید مطهری در ارتباط مؤثر با نسل جوان و اقشار مختلف جامعه، توجه عمیق ایشان به مسئله اجتهاد است؛ به باور استاد مطهری، اجتهاد در فقه اسلامی سازوکاری است که دین اسلام را از انجماد نجات می‌دهد و آن را قادر می‌سازد پاسخ‌گوی نیازهای واقعی انسان در هر عصر و زمانی باشد.

وی افزود: شهید مطهری با درک درست از جایگاه اجتهاد، آن را یک مفهوم متکامل و نسبی می‌داند که در بستر زمان قابلیت رشد و پاسخ‌گویی به چالش‌های نوظهور را دارد.

مسئول دفتر نمايندگي ولي فقيه در سپاه سيب وسوران تصریح کرد: دین اسلام به دلیل جهان‌شمول بودن، وابسته به مکان و زمان خاصی نیست و قابلیت پاسخ‌گویی به مسائل مختلف کودکان، نوجوانان، جوانان، نخبگان و عموم مردم را دارد.

شهید مطهری به طور مؤثر با نسل معاصر خود ارتباط داشت
سياسر با تأکید بر اینکه شهید مطهری نه‌تنها در علوم حوزوی سنتی تحصیل‌کرده بود؛ بلکه نسبت به علوم معاصر و اندیشه‌های غربی نیز شناختی دقیق داشت، گفت: آگاهی ایشان از تحولات فلسفی و معرفتی غرب، در کنار پایبندی به اصول عقلانی اجتهاد، باعث شد بتواند به طور مؤثر با نسل معاصر خود ارتباط برقرار کند.

وی خاطرنشان کرد: شهید مطهری برخوردار از ذهنی خلاق، دقیق و تحلیل‌گر بود و هرگز در مواجهه با اندیشه‌های مختلف دچار تعصب و احساسات نمی‌شد؛ ایشان حتی نسبت به سایر ادیان و مذاهب نیز نگاهی عقلانی و منصفانه داشت و در نقد اندیشه‌ها همواره چارچوب‌های اخلاقی و منطقی را رعایت می‌کرد.

سياسر ادامه داد: شهید مطهری در حوزه‌های مختلف فلسفه اسلامی، کلام، عرفان نظری و عملی و شناخت جریان‌های فکری جهان اسلام اشراف قابل‌توجهی داشت. او هم در تفکر مشائی، هم اشراقی و هم در حکمت متعالیه صاحب‌نظر بود و در مباحث کلامی نیز با دیدگاهی آگاهانه و علمی ورود پیدا می‌کرد.

مبارزه عقلانی و آزاداندیشانه با خرافات 
وی اظهار کرد: یکی از جلوه‌های برجسته در اندیشه شهید مطهری، مبارزه عقلانی و آزاداندیشانه با خرافات و بدعت‌هاست؛ نمونه بارز این نگاه در کتاب «حماسه حسینی» دیده می‌شود که در آن به‌نقد برخی تحریفات و افسانه‌هایی می‌پردازد که با اصل نهضت عاشورا در تضادند و در جامعه به‌عنوان حقیقت تلقی شده‌اند.

مسئول دفتر نمايندگي ولي فقيه در سپاه سيب وسوران در پایان گفت: شهید مطهری شخصیتی دغدغه‌مند در حفظ اصل دین، عقلانیت، پیشرفت جامعه اسلامی و تمدن‌سازی بود؛ او از جریان‌های انحرافی فاصله می‌گرفت و تلاش می‌کرد با منطق و استدلال، انحرافات را نقد و به جامعه معرفی کند. سخن‌گفتن درباره ابعاد گوناگون شخصیت این استاد فرزانه نیازمند فرصت بیشتری است، اما امید آن می‌رود که در حد توان، دین خود را به چنین شخصیت تأثیرگذاری ادا کنیم.

توجه به عقلانیت دینی و اجتهاد پویا، رمز ماندگاری اندیشه مطهری است
عبدالصمي سپاهي، عضو هيئت علمي دانشگاه آزاد سراوان در گفتگو با خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی عصرهامون، با اشاره به ویژگی‌های برجسته شهید مطهری، ایشان را یکی از موفق‌ترین و پیشروترین متفکران اسلامی معاصر توصیف و بیان کرد: شهید مطهری نه‌تنها در عصر خود، بلکه در روزگار ما نیز با گستردگی فکری، درک عمیق از زمان، شناخت واقعیات و تسلط بر مسائل فکری، فرهنگی و اجتماعی جایگاهی ممتاز دارد.

وی با بیان اینکه آثار و اندیشه‌های شهید مطهری بر پایه عقلانیت دینی استوار بوده، تصریح کرد: روش او در پاسخگویی به شبهات روز، نقد اندیشه‌های وارداتی با تکیه بر مبانی اسلامی، و تحلیل جامعه‌شناختی با رویکردی متعهدانه و عقل‌گرا، الگویی روشن برای نسل امروز به شمار می‌آید؛ شهید مطهری با بهره‌گیری از عمق علمی و تحلیل‌های موشکافانه، راه را برای درک صحیح معارف اسلامی و ایجاد ارتباطی مؤثر با همه اقشار جامعه هموار کرد.

شهید مطهری  در مسیر تبلیغ دین وارد میدان اندیشه شد
سپاهي اظهار کرد: شهید مطهری در مسیر تبلیغ دین، به سیره پیامبر گرامی اسلام اقتدا کرده و با حکمت و استدلال، و نیز احترام به مخاطب، وارد میدان اندیشه می‌شد؛ او هرگز از جامعه و فضای فکری روزگار خود فاصله نگرفت و در بحبوحه نفوذ اندیشه‌های مارکسیستی و لیبرالیستی، نقش مؤثری در مقابله با آسیب‌های فرهنگی و فکری ایفا کرد.

عضو هيئت علمي دانشگاه آزاد سراوان یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های استاد مطهری را استقلال فکری و بهره‌گیری از معارف قرآن و عترت دانست و گفت: استاد مطهری در نقد اندیشه‌های مخالف، همواره ادب علمی را رعایت می‌کرد و در نقل اقوال و نظرات، احترام مخاطب را محفوظ می‌داشت؛ همچنین وی جدال احسن، ذکر نکات مثبت در کنار نقدها و رعایت انصاف علمی را سرلوحه گفتار و نوشتار خود قرار داده بود.

استاد مطهری فیلسوفی متفکر، و جامعه‌شناسی آگاه بود
سپاهي جامعیت علمی استاد مطهری را دیگر وجه متمایز ایشان خواند و بیان کرد: استاد شهید، جامع حوزه و دانشگاه، فقیهی صاحب‌نظر، فیلسوفی متفکر، و جامعه‌شناسی آگاه بود که علم و عمل را از یکدیگر جدا نمی‌دانست و خود نیز به آنچه می‌گفت و می‌نوشت، ملتزم بود. به همین دلیل رابطه‌ای اثرگذار و معنادار با شاگردان و نسل جوان برقرار می‌کرد.

وی با تأکید بر اینکه اندیشه‌های سترگ شهید مطهری پشتوانه فکری انقلاب اسلامی است، ادامه داد: همان‌گونه که مقام معظم رهبری فرموده‌اند، «آثار استاد شهید مطهری، مبنای فکری نظام جمهوری اسلامی ایران است» و حضرت امام خمینی (ره) نیز تمام آثار ایشان را «انسان‌ساز» و «خدمت به کشور» دانسته‌اند؛ این سخنان گویای جایگاه والا و تأثیرگذار آثار این شهید بزرگوار است.

سپاهي در پایان اظهار کرد: شهید مطهری الگوی جاودانه‌ای برای تفکر دینی، مبارزه با خرافات و انحرافات، و دفاع از عقلانیت اسلامی است؛ الگویی که امروز نیز جوانان می‌توانند با مراجعه به آثار ایشان، پاسخ بسیاری از پرسش‌ها و شبهات خود را بیابند.

اندیشه‌های شهید مطهری، فراتر از مرزهای زمانی، همچنان برای جامعه امروز راهگشا هستند؛ تأکید او بر اجتهاد زنده و عقلانیت دینی، راهی برای فهم و زیست معنادار در دنیای متغیر امروز ارائه می‌دهد.

در روزگاری که جریان‌های فکری متنوع جوانان را احاطه کرده‌اند، بازگشت به رویکرد مطهری می‌تواند پلی میان ایمان و اندیشه باشد؛ الگویی از عالم دینی متعهد، منتقد و اصلاح‌گر.

انتهای خبر/