مدیر منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستان راسک گفت: اجرای طرح‌های آبخیزداری، علاوه بر کاهش شدت سیلاب و کنترل روان‌آب، نقش مهمی در حفاظت از منابع طبیعی، تغذیه سفره‌های آب زیرزمینی و کاهش خسارات ناشی از بارندگی‌های شدید دارد.

به  گزارش پایگاه خبری تحلیلی «سیب‌وسوران»، به نقل از عصرهامون با توجه به احتمال وقوع بارندگی‌های رگباری در جنوب سیستان و بلوچستان، مدیریت سیلاب و حفاظت از منابع طبیعی به یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های مسئولان و شهروندان شهرستان راسک تبدیل شده است. شرایط توپوگرافی کوهستانی این منطقه موجب می‌شود روان‌آب‌ها با سرعت زیادی به سمت پایین‌دست حرکت کرده و در صورت بی‌توجهی به نکات ایمنی، خسارات مالی و جانی به همراه داشته باشند.

در همین راستا خبرنگار ما با شهاب‌الدین سپیدوست مدیر منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستان راسک، گفتگویی تفصیلی انجام داده است.
وضعیت حوزه‌های آبخیز شهرستان راسک را چگونه ارزیابی می‌کنید؟
با توجه به توپوگرافی کوهستانی شهرستان راسک، آب حاصل از بارندگی با شدت و سرعت زیادی در مسیر رودخانه‌ها و آبراهه‌ها جریان پیدا می‌کند. این شرایط احتمال آب‌گرفتگی، فرسایش خاک، زمین‌لغزش و تخریب اراضی حاشیه رودخانه‌ها را افزایش می‌دهد و در صورت رعایت نکردن نکات ایمنی، می‌تواند خسارات مالی و حتی تلفات انسانی و دامی به دنبال داشته باشد.
طرح‌ها و سازه‌های آبخیزداری اجرا شده در شهرستان چه نقشی در کاهش شدت سیلاب و کنترل روان‌آب دارند؟
سیلاب همواره یکی از عوامل اصلی خسارات مالی و جانی بوده است. طرح‌های آبخیزداری با ذخیره بخشی از روان‌آب در مخازن، کاهش سرعت جریان و تأخیر در شکل‌گیری سیلاب، نقش مؤثری در کنترل سیلاب دارند. این سازه‌ها باعث می‌شوند سیلاب‌های مخرب به روان‌آب‌های آرام‌تر تبدیل شده و خسارات ناشی از آن به میزان قابل توجهی کاهش یابد.
کدام مناطق و حوزه‌های آبخیز شهرستان راسک در زمان بارندگی‌های شدید، بیشترین خطر وقوع سیلاب را دارند؟
رودخانه اصلی سرباز، حوزه‌های آبخیز سیرین‌کور، کزورکور و پشامگ از مهم‌ترین مناطقی هستند که در زمان وقوع بارندگی‌های شدید، بیشترین خطر وقوع سیلاب را دارند و لازم است ساکنان این مناطق هشدارهای هواشناسی و توصیه‌های دستگاه‌های امدادی را با جدیت دنبال کنند.
اداره منابع طبیعی و آبخیزداری چه اقدامات پیشگیرانه‌ای پیش از آغاز فصل بارندگی و هنگام صدور هشدار انجام داده است؟
مهم‌ترین اقدام این اداره اجرای طرح‌های آبخیزداری در سال‌های گذشته بوده است. متناسب با اعتبارات تخصیص‌یافته، سدهای خاکی، سنگی و سیمانی در سرشاخه رودخانه‌های شهرستان احداث شده که نقش مهمی در کنترل سیلاب دارند. با توجه به ظرفیت بالای توپوگرافی منطقه، امکان اجرای سازه‌های بیشتری وجود دارد و توسعه این طرح‌ها می‌تواند ضمن کاهش خسارات سیلاب، در استحصال آب و تقویت منابع آبی شهرستان نیز مؤثر باشد.
آیا سازه‌های آبخیزداری موجود توانسته‌اند در بارندگی‌های گذشته از خسارت به روستاها، اراضی کشاورزی و زیرساخت‌ها جلوگیری کنند؟
سازه‌های آبخیزداری احداث‌شده با ذخیره بخشی از آب سیلاب و کاهش سرعت روان‌آب، نقش مؤثری در کاهش خسارات ایفا کرده‌اند. این سازه‌ها علاوه بر کاهش شدت سیلاب، موجب تغذیه سفره‌های آب زیرزمینی، تقویت آب چاه‌های کشاورزی و قنوات شده و زمینه رونق کشاورزی و دامداری را فراهم کرده‌اند. در منطقه پیشین و ماکول نیز چندین سد خاکی با همین هدف احداث شده است.
مهم‌ترین عوامل تشدیدکننده سیلاب در شهرستان راسک چیست و مردم چگونه می‌توانند در کاهش این خطر نقش داشته باشند؟
یکی از مهم‌ترین عوامل تشدید سیلاب، احداث بنا، دیوارکشی باغ‌ها و هرگونه ساخت‌وساز در بستر و حریم رودخانه‌ها و آبراهه‌ها است که موجب انسداد یا تنگ شدن مسیر جریان آب و در نتیجه طغیان رودخانه‌ها می‌شود.
از سوی دیگر، تخریب پوشش گیاهی به‌دلیل خشکسالی‌های اخیر نیز از عوامل مؤثر در افزایش شدت سیلاب است. در مناطق کوهستانی و شیب‌دار، نبود پوشش گیاهی باعث افزایش سرعت روان‌آب، فرسایش شدید خاک و انتقال حجم زیادی از گل‌ولای به مناطق پایین‌دست می‌شود که خسارات سنگینی به دنبال دارد.
اداره منابع طبیعی و آبخیزداری در مدیریت خطر سیلاب با چه دستگاه‌هایی همکاری دارد؟
این اداره در زمینه مدیریت خطر سیلاب و حفاظت از منابع طبیعی با دستگاه‌هایی از جمله اداره جهاد کشاورزی، امور منابع آب و اداره حفاظت محیط زیست همکاری و هماهنگی مستمر دارد.

توصیه شما به شهروندان، کشاورزان، دامداران و ساکنان مناطق حاشیه رودخانه‌ها چیست؟

از شهروندان درخواست می‌کنیم از سکونت و احداث هرگونه بنا در بستر و حریم رودخانه‌ها و آبراهه‌ها خودداری کنند. همچنین از تخریب اراضی شیب‌دار، از بین بردن پوشش گیاهی و ایجاد آتش‌سوزی در عرصه‌های طبیعی پرهیز کنند.
در زمان وقوع سیلاب نیز از شنا کردن در رودخانه‌ها و مخازن سدها خودداری کرده و دام‌ها و احشام خود را به مناطق امن منتقل کنند. همچنین حفاظت از سازه‌های آبخیزداری، جلوگیری از مسدود شدن لوله‌های تخلیه سدها و مشارکت در کاشت درخت و توسعه فضای سبز، نقش مهمی در حفظ منابع طبیعی و کاهش خسارات ناشی از سیلاب خواهد داشت.
انتهای خبر/