به گزارش پایگاه خبری تحلیلی «سیب‌وسوران»، صنایع‌دستی از مهم‌ترین جلوه‌های هویت فرهنگی و میراث تاریخی هر منطقه به شمار می‌رود که علاوه بر حفظ سنت‌ها و انتقال هنرهای بومی به نسل‌های آینده، می‌تواند زمینه‌ساز اشتغال‌زایی، رونق اقتصادی و توسعه گردشگری باشد. توجه به این ظرفیت، به‌ویژه در مناطقی که از تنوع فرهنگی و هنری برخوردارند، می‌تواند نقش مؤثری در معرفی داشته‌های بومی و ایجاد فرصت‌های اقتصادی پایدار ایفا کند.
سیستان و بلوچستان از جمله استان‌هایی است که به دلیل برخورداری از پیشینه فرهنگی غنی و تنوع قومی، گنجینه‌ای ارزشمند از هنرهای سنتی را در خود جای‌داده است. سوزن‌دوزی بلوچی، سفالگری سنتی، حصیربافی، گلیم‌بافی و ساخت زیورآلات بومی از جمله هنرهایی هستند که نسل‌به‌نسل منتقل شده‌اند و هر یک بخشی از هویت، ذوق و خلاقیت مردم این منطقه را به نمایش می‌گذارند.
باوجوداین ظرفیت‌ها، توسعه صنایع‌دستی تنها به حفظ شیوه‌های سنتی تولید محدود نمی‌شود، بلکه معرفی محصولات، دسترسی به بازارهای فروش، تأمین مواد اولیه و ایجاد درآمد پایدار برای هنرمندان نیز از اهمیت بالایی برخوردار است. در این میان، حمایت از تولیدکنندگان بومی، گسترش بازارهای عرضه و بهره‌گیری از روش‌های نوین بازاریابی می‌تواند به افزایش ارزش اقتصادی محصولات و تقویت جایگاه صنایع‌دستی استان در بازارهای داخلی و خارجی کمک کند.
در چنین شرایطی، توجه به تجربه و دغدغه‌های هنرمندان صنایع‌دستی می‌تواند تصویر روشن‌تری از فرصت‌ها و چالش‌های این حوزه ارائه دهد؛ هنرمندانی که در کنار حفظ اصالت هنرهای بومی، برای ادامه فعالیت خود به زمینه مناسب تولید و فروش نیاز دارند. بررسی دیدگاه این فعالان نشان می‌دهد که پیوند میان حفظ میراث‌فرهنگی و حمایت اقتصادی از هنرمندان، می‌تواند گامی مؤثر در مسیر پایداری صنایع‌دستی سیستان و بلوچستان و انتقال این میراث ارزشمند به نسل‌های آینده باشد.
صنایع‌دستی سیستان و بلوچستان؛ ظرفیتی ارزشمند برای اشتغال‌زایی
مریم نارویی، هنرمند صنایع‌دستی سیستان و بلوچستان، در گفتگو با خبرنگار گروه فرهنگی پایگاه خبری تحلیلی «سیب‌وسوران» بیان کرد: صنایع‌دستی این استان ریشه در فرهنگ، آداب‌ورسوم و هویت مردم منطقه دارد و هر محصول، بخشی از هنر و پیشینه فرهنگی مردمان این سرزمین را به نمایش می‌گذارد.
وی افزود: هنرهایی مانند سوزن‌دوزی بلوچی، سفالگری سنتی، حصیربافی، گلیم‌بافی و ساخت زیورآلات بومی از ظرفیت‌های ارزشمند استان به شمار می‌روند که در صورت حمایت مناسب می‌توانند نقش مؤثری در ایجاد اشتغال و رونق اقتصادی خانواده‌ها داشته باشند.
فروش محصولات؛ دغدغه اصلی هنرمندان صنایع‌دستی
این هنرمند صنایع‌دستی با اشاره به مشکلات فعالان این حوزه بیان کرد: یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های هنرمندان، پیداکردن بازار مناسب برای عرضه محصولات است؛ زیرا تولید یک اثر هنری به زمان، دقت و مهارت نیاز دارد، اما گاهی فروش آن متناسب با زحمتی که برای تولیدش صرف شده، نیست.
نارویی ادامه داد: بسیاری از هنرمندان باوجود برخورداری از مهارت و تجربه کافی، در زمینه معرفی محصولات خود به مشتریان جدید با مشکل مواجه هستند و دسترسی محدود به بازارهای فروش می‌تواند انگیزه تولید را کاهش دهد.
وی تصریح کرد: ایجاد بازارچه‌های دائمی صنایع‌دستی، برگزاری نمایشگاه‌های تخصصی و فراهم‌کردن امکان عرضه محصولات در بسترهای اینترنتی می‌تواند به معرفی بهتر هنرهای بومی و افزایش فروش تولیدات هنرمندان کمک کند.
حمایت از هنرمندان، زمینه‌ساز حفظ هنرهای بومی
این هنرمند صنایع دستی با تأکید بر ضرورت حمایت از تولیدکنندگان صنایع‌دستی گفت: حفظ هنرهای سنتی تنها به آموزش مهارت‌های هنری محدود نمی‌شود، بلکه باید شرایطی فراهم شود تا هنرمندان بتوانند از طریق فعالیت خود درآمد مناسبی کسب کنند و این هنرها را به نسل‌های بعد انتقال دهند.
نارویی افزود: هزینه تهیه مواد اولیه، ابزار تولید و سایر هزینه‌های مرتبط با فعالیت هنری از جمله مسائلی است که می‌تواند ادامه فعالیت برخی هنرمندان را دشوار کند؛ به همین دلیل، حمایت‌های هدفمند و فراهم‌کردن زمینه دسترسی آسان‌تر به مواد اولیه اهمیت زیادی دارد.
وی خاطرنشان کرد: اگر هنرمندان بتوانند از محل تولید و فروش صنایع‌دستی درآمد پایداری داشته باشند، انگیزه بیشتری برای ادامه فعالیت خواهند داشت و زمینه اشتغال افراد بیشتری نیز فراهم می‌شود.
آموزش نسل جوان، راهی برای ماندگاری صنایع‌دستی
این هنرمند صنایع‌دستی با اشاره به اهمیت آموزش هنرهای سنتی به نسل جوان بیان کرد: انتقال تجربه از هنرمندان باسابقه به جوانان می‌تواند به حفظ اصالت هنرهای بومی کمک کند و مانع از فراموش‌شدن برخی رشته‌های سنتی شود.
نارویی گفت: برگزاری دوره‌های آموزشی کاربردی در کنار فراهم‌کردن فرصت فروش محصولات تولیدشده، می‌تواند جوانان بیشتری را به فعالیت در این حوزه علاقه‌مند کند؛ زیرا آموزش زمانی اثربخش‌تر خواهد بود که هنرجویان بتوانند از مهارت خود برای ایجاد شغل و کسب درآمد استفاده کنند.
وی در پایان تأکید کرد: صنایع‌دستی سیستان و بلوچستان ظرفیت ارزشمندی برای معرفی فرهنگ و هویت این منطقه است و توجه هم‌زمان به آموزش، تولید، بازاریابی و فروش می‌تواند به رونق این هنرها و بهبود شرایط اقتصادی هنرمندان کمک کند.
معرفی ظرفیت‌های صنایع‌دستی سیستان و بلوچستان در سطح ملی و بین‌المللی
وحیده رخشانی معاون صنایع‌دستی سیستان و بلوچستان در گفتگو با خبرنگار گروه فرهنگی پایگاه خبری تحلیلی «سیب‌وسوران» با تشریح ظرفیت‌ها و برنامه‌ها بیان کرد: این استان دارای چهار شهر و روستای ملی و جهانی صنایع‌دستی است که از جمله آن‌ها می‌توان به روستای جهانی سفال کلپورگان، روستای ملی حصیر، شهر ملی سوزن‌دوزی ایرانشهر و شهر ملی خامه‌دوزی در منطقه سیستان اشاره کرد.
وی با اشاره به جایگاه روستای کلپورگان افزود: این روستا به‌عنوان یکی از ظرفیت‌های شاخص صنایع‌دستی کشور، جایگاه ویژه‌ای در معرفی هنر سفالگری سنتی دارد و توسعه همکاری‌های فرهنگی و معرفی ظرفیت‌های آن در سطح ملی و بین‌المللی در دستور کار قرار گرفته است.
رخشانی با اشاره به انعقاد تفاهم‌نامه‌های خواهرخواندگی میان شهرهای فعال در حوزه صنایع‌دستی گفت: در خرداد امسال، تفاهم‌نامه خواهرخواندگی میان شهر ادیمی و شهر تفرش منعقد شد. همچنین میان شهر مهدی‌شهر در استان سمنان و ایرانشهر نیز تفاهم‌نامه‌ای در این زمینه وجود دارد.
وی ادامه داد: هدف از این همکاری‌ها، توسعه صنایع‌دستی، معرفی ظرفیت‌های فرهنگی شهرها، گسترش تعاملات و ایجاد فرصت‌های جدید برای هنرمندان است. همچنین پیگیری‌هایی برای ایجاد چنین ارتباطی میان روستای کلپورگان و دیگر شهرهای دارای ظرفیت صنایع‌دستی انجام شده است.
کسب ۲۹۱ نشان ملی و هفت نشان جهانی
معاون صنایع‌دستی سیستان و بلوچستان با اشاره به موفقیت هنرمندان استان در دریافت مهر اصالت صنایع‌دستی بیان کرد: در هشتمین دوره داوری مهر اصالت ملی، ۶۱ اثر از هنرمندان استان موفق به دریافت این نشان شدند. تعداد آثار واجد شرایط بیشتر از این میزان بود، اما به دلیل محدودیت سهمیه، امکان انتخاب همه آثار فراهم نشد.
وی با بیان اینکه مجموع نشان‌های اصالت صنایع‌دستی استان به ۲۹۱ نشان ملی و هفت نشان جهانی رسیده است، افزود: این دستاورد بیانگر ظرفیت قابل‌توجه هنرمندان استان و کیفیت محصولات تولیدی آن‌هاست.
آموزش بیش از ۴هزار نفر در رشته‌های صنایع‌دستی
رخشانی با اشاره به اهمیت آموزش در توسعه صنایع‌دستی استان گفت: باوجود محدودیت‌های اعتباری، تلاش کردیم از طریق تعامل با دستگاه‌های مختلف، منابع لازم برای اجرای برنامه‌های آموزشی را تأمین کنیم.
وی افزود: در برنامه پیش‌بینی‌شده برای آموزش صنایع‌دستی، هدف‌گذاری برای آموزش ۳ هزار و ۸۵۰ نفر انجام شده بود که در نهایت چهارهزار و ۴۰۰ نفر آموزش دیدند.
به گفته رخشانی، در حال حاضر حدود ۲۲ رشته صنایع‌دستی در استان فعال است که رودوزی‌های سنتی، گلیم‌بافی، دیگر رشته‌های بافت، صنایع‌دستی دریایی، پوشاک محلی و زیورآلات از جمله آن‌هاست.
اجرای برنامه‌های آموزشی در ۱۷ شهر و ۳۱ روستا
معاون صنایع‌دستی سیستان و بلوچستان گفت: برنامه‌های آموزشی در ۱۷ شهر و ۳۱ روستای استان اجرا می‌شود و توسعه زیرساخت‌های آموزشی نیز در دستور کار قرار دارد.
وی با اشاره به اقدامات انجام‌شده در این زمینه گفت: نخستین مرکز آموزش صنایع‌دستی استان در شهر ملی خامه‌دوزی به بهره‌برداری رسید و فاز نخست مرکز آموزش شهرستان راسک نیز افتتاح شد.
صنایع‌دستی سیستان و بلوچستان فراتر از یک هنر سنتی، ظرفیتی ارزشمند برای حفظ هویت فرهنگی، ایجاد اشتغال و تقویت اقتصاد بومی به شمار می‌رود؛ ظرفیتی که شکوفایی آن نیازمند توجه هم‌زمان به تولید، آموزش، بازاریابی و توسعه بازارهای فروش است.
حمایت هدفمند از هنرمندان، فراهم‌کردن زمینه عرضه مستقیم محصولات و معرفی گسترده‌تر هنرهای بومی می‌تواند ضمن افزایش درآمد فعالان این حوزه، زمینه ماندگاری این میراث‌فرهنگی را فراهم کند. بی‌تردید، زمانی می‌توان به آینده صنایع‌دستی استان امیدوار بود که هنرمندان علاوه بر حفظ اصالت آثار خود، از فرصت‌های اقتصادی مناسبی برای ادامه فعالیت و انتقال این هنرها به نسل‌های آینده برخوردار باشند.
انتهای خبر/
