افزایش سبک زندگی کمتحرک، تغذیه ناسالم، استرسهای روزمره و مصرف بالای نمک، موجب شده تا فشار خون بالا از یک مشکل فردی فراتر رفته و به بحرانی اجتماعی تبدیل شود؛ بحرانی که در صورت بیتوجهی، میتواند پیامدهایی جبرانناپذیر همچون سکتههای قلبی و مغزی، نارسایی کلیه و کاهش کیفیت زندگی را به دنبال داشته باشد.
در چنین شرایطی، آگاهیبخشی، پیشگیری و تشخیص زودهنگام، سه رکن اساسی برای مقابله با این «قاتل خاموش» به شمار میروند؛ موضوعی که بیش از هر زمان دیگری نیازمند توجه جدی مسئولان، نظام سلامت و خود مردم است.
سونامی خاموش فشار خون در جامعه درحال گسترش است
محمدرضا باغبانی، پزشک در گفتگو با خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی «عصرهامون»، با هشداری جدی، فشار خون را «دزد سلامت» نامید و بیان کرد: این بیماری بیصدا دیواره عروق را زخمی میکند، کلیهها را از کار میاندازد و شبکیه چشم را نابود میسازد، بیآنکه ماهها یا سالها نشانهای از خود بروز دهد. تداوم این وضعیت، فرد را دچار استرس مزمن، نابسامانی روحی و افسردگی میکند.
وی سپس به یکی از خطرناکترین باورهای عمومی اشاره کرد و هشدار داد: بسیاری از مردم، فشار خون لحظهای ناشی از استرس را با بیماری مزمن اشتباه میگیرند و این یک تله مرگبار است. اگر فشار شما حتی در حالت عصبانیت از ۱۴۰ روی ۹۰ میلیمتر جیوه عبور کند، این یک زنگ خطر واقعی است، نه یک واکنش روحی ساده. فشار خون بالا، یک بیماری التهابی-متابولیک است که دیواره رگها را مانند بادکنکی که مدام باد شده، فرسوده میکند تا جایی که یکباره میترکد.
باغبانی افزود: انگشت اتهام در درجه نخست به سمت نمکدانهای روی میز شام ایرانی نشانه میرود. مصرف نمک در ایران ۲ تا ۳ برابر استاندارد جهانی است. شاید تکاندهنده باشد که یک وعده پیتزا یا یک کاسه آش رشته کوچک میتواند حاوی ۸ تا ۱۰ گرم نمک پنهان باشد، در حالی که سقف مجاز روزانه تنها ۵ گرم است. نان، پنیر و دوغ؛ سه ضلع مثلث مرگبار صبحانههای ایرانی، بزرگترین قاچاقچیان نمک مخفی هستند.اما ماجرا تنها به نمکدان ختم نمیشود.
وی با اشاره به عوامل کمتر شنیدهشده تأکید کرد: چاقی شکمی و آپنه خواب (وقفه تنفسی در خواب)، دو عامل به شدت شایع فشار خون مقاوم به درمان هستند که در سالهای اخیر افزایش چشمگیری یافتهاند.
این پزشک در پایان خاطرنشان کرد: پیشرفتهترین استنتها و داروها هم نمیتوانند از یک رگ شیشهای محافظت کنند. تنها راه نجات، تغییر سبک زندگی است؛ پیش از آنکه دیر شود. یک سنجش ساده فشار خون میتواند مرز بین یک عمر سلامت و یک حمله ناگهانی مرگبار را تعیین کند.
غربالگری؛ سپر دفاعی در برابر سونامی خاموش
رضا بهرنگی، رئیس مرکز بهداشت خاش در گفتگو با خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی «عصرهامون»، با اشاره به روند روبهافزایش بیماریهای غیرواگیر در جامعه، از تلاشهای این مرکز برای کاهش عوارض ناشی از فشارخون بالا و شناسایی زودهنگام بیماران خبر داد.
وی فشارخون بالا را قاتل خاموش خواند و گفت: این بیماری یکی از مهمترین عوامل خطر بیماریهای قلبی و عروقی، سکته مغزی، نارسایی کلیه و مرگ زودرس است و تشخیص زودهنگام و مراقبت مستمر بسیار اهمیت دارد، چرا که بسیاری از مبتلایان هیچ علامت مشخصی ندارند.
بهرنگی با هشدار نسبت به بیخبری بخش قابلتوجهی از بیماران افزود: فشارخون بالا یکی از شایعترین بیماریهای مزمن است و متأسفانه بخش قابلتوجهی از بیماران از وضعیت خود بیخبرند. این موضوع باعث میشود زمانی به مراکز درمانی مراجعه کنند که بیماری وارد مرحله پیشرفته شده و عوارض جدی ایجاد کرده است. به همین دلیل، غربالگری و اندازهگیری منظم فشارخون برای همه افراد بالای ۳۰ سال ضروری است.
وی با تشریح اقدامات میدانی این مرکز تصریح کرد: تیمهای سلامت در مراکز خدمات جامع سلامت، پایگاههای سلامت شهری و خانههای بهداشت روستایی، بهصورت روزانه در حال ارائه خدمات اندازهگیری فشارخون، مشاوره تغذیه، آموزش سبک زندگی سالم و پیگیری بیماران هستند. پرونده الکترونیک سلامت شهروندان نیز به طور مستمر بهروزرسانی میشود تا مراقبتها دقیقتر و هدفمندتر انجام گیرد.
رئیس مرکز بهداشت خاش عوامل رفتاری مؤثر در بروز فشارخون بالا را مصرف زیاد نمک، کمتحرکی، چاقی، استرس، مصرف غذاهای پرچرب و استفاده از غذاهای فوری برشمرد و تأکید کرد: اصلاح سبک زندگی میتواند تا حد زیادی از بروز این بیماری جلوگیری کند یا روند آن را کنترل نماید.
بهرنگی توصیههایی کاربردی برای پیشگیری از فشارخون بالا ارائه کرد و گفت: کاهش مصرف نمک، افزایش فعالیت بدنی حداقل ۳۰ دقیقه در روز، کنترل وزن، مصرف بیشتر میوه و سبزیجات تازه، پرهیز از غذاهای چرب و سرخکردنی، و اندازهگیری منظم فشارخون، حتی در افراد بدون علامت ضروری است.
وی همچنین از شهروندان خواست در صورت داشتن علائمی مانند سردردهای مکرر، سرگیجه، تپش قلب، تاری دید یا احساس سنگینی در سر، سریعاً به مراکز بهداشتی مراجعه کنند.
فشار خون بالا دیگر نه یک بیماری خاموش، که یک فریاد خاموش در رگهای جامعه ایرانی است. شکاف ۴۰ درصدی میان ابتلا و آگاهی، در کنار مصرف دو تا سه برابری نمک نسبت به استاندارد جهانی، تصویری هشداردهنده از یک بحران خزنده و فراموششده ترسیم میکند.
از مطب پزشکان متخصص تا مراکز بهداشت شهرستانی، همه بر یک نسخه واحد اتفاق نظر دارند، اندازهگیری منظم، اصلاح سبک زندگی و مراجعه بههنگام.
در حالی که جهان به سمت درمانهای نوینی چون «دنرواسیون کلیوی» برای فشارهای مقاوم به دارو حرکت میکند، پیام نهایی ساده، کمهزینه و حیاتی است، یک اندازه گیری ساده فشارخون میتواند مرز میان زندگی و مرگ را تعیین کند. پیش از آنکه دیر شود،همین امروز فشارتان را اندازه بگیرید.
انتهای خبر/
