به گزارش پایگاه خبری تحلیلی «سیب‌وسوران»، به نقل از عصرهامون، چابهار از مناطق مستعد کشور برای تولید محصولات گرمسیری و استوایی است؛ ظرفیتی که می‌تواند با توسعه کشت محصولاتی همچون موز، انبه، گواوا، چیکو و دیگر میوه‌های سازگار با اقلیم منطقه، زمینه رونق اقتصادی و افزایش درآمد خانوارهای روستایی را فراهم کند.
اهمیت این ظرفیت تنها به تولید محصولات کشاورزی محدود نمی‌شود؛ چراکه توسعه باغداری گرمسیری می‌تواند زنجیره‌ای از فعالیت‌های اقتصادی را از تأمین نهاده و تولید نهال تا برداشت، حمل‌ونقل، نگهداری، بسته‌بندی، فرآوری و عرضه محصولات در بازارهای داخلی و خارجی شکل دهد و بااین‌حال، دستیابی به چنین چشم‌اندازی مستلزم عبور از مشکلاتی است که کشاورزان در مراحل مختلف تولید و فروش با آن مواجه‌اند.
افزایش هزینه کود، سم و بذر، محدودیت منابع آبی، نوسان قیمت محصولات و دشواری دسترسی به بازارهای فروش، از جمله مسائلی است که می‌تواند سودآوری فعالیت کشاورزی را تحت تأثیر قرار دهد و در چنین شرایطی، افزایش سطح زیر کشت به‌تنهایی نمی‌تواند تضمین‌کننده رونق اقتصادی باشد؛ بلکه حمایت از تولیدکننده باید با برنامه‌ریزی برای مدیریت آب، کاهش هزینه‌ها و فراهم کردن امکان عرضه مستقیم و منصفانه محصولات همراه شود.
از سوی دیگر، توسعه زیرساخت‌های نگهداری و بسته‌بندی محصولات گرمسیری می‌تواند به کاهش ضایعات، افزایش ماندگاری و بهبود قابلیت عرضه محصولات در بازارهای دورتر کمک کند و این موضوع برای محصولاتی که کیفیت و زمان عرضه در ارزش اقتصادی آن‌ها نقش مهمی دارد، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند، همچنین موقعیت جغرافیایی چابهار و دسترسی آن به آب‌های آزاد، فرصتی برای بررسی و توسعه مسیرهای صادراتی فراهم می‌کند؛ هرچند تحقق صادرات پایدار به رعایت استانداردهای بازار مقصد، تأمین حجم مناسب محصول، زیرساخت‌های لجستیکی و قراردادهای مطمئن فروش نیاز دارد.
توسعه این بخش می‌تواند در کنار افزایش درآمد کشاورزان، زمینه اشتغال در بخش‌های مختلف تولید و تجارت محصولات کشاورزی را فراهم کند، بااین‌حال، تحقق این آثار به حمایت هدفمند از بهره‌برداران و هماهنگی میان دستگاه‌های متولی کشاورزی، سرمایه‌گذاران و فعالان بازار وابسته است؛ موضوعی که ضرورت بررسی ظرفیت‌های موجود و مشکلات پیش روی کشاورزان چابهار را دوچندان می‌کند.
از رنج تولید تا دغدغه فروش محصول
محمد درزاده، کشاورز شهرستان چابهار، در گفتگو با خبرنگار گروه اقتصادی پایگاه خبری تحلیلی «سیب‌وسوران» بیان کرد: کشاورزی در شهرستان چابهار برای بسیاری از خانواده‌ها تنها یک شغل نیست، بلکه منبع اصلی درآمد و راهی برای تأمین هزینه‌های زندگی است؛ بااین‌حال، کشاورزان در مسیر تولید با مشکلاتی روبه‌رو هستند که گاهی ادامه فعالیت را برای آن‌ها دشوار می‌کند.
وی افزود: یکی از مهم‌ترین مزیت‌های کشاورزی در چابهار، امکان تولید محصولات متنوع و استفاده از شرایط آب‌وهوایی منطقه برای فعالیت کشاورزی در بخش‌هایی از سال است، بسیاری از کشاورزان با تجربه و زحمت فراوان زمین‌های خود را زیر کشت می‌برند، اما موفقیت در این کار فقط به داشتن زمین و نیروی کار بستگی ندارد و عواملی مانند هزینه تولید، دسترسی به امکانات و وضعیت بازار نیز در آن نقش دارند.
این کشاورز شهرستان چابهار تصریح کرد: افزایش قیمت کود، سم، بذر و دیگر ملزومات کشاورزی، هزینه تولید را بالا برده و تأمین این اقلام برای کشاورزان به یکی از دغدغه‌های جدی تبدیل شده است، کشاورز ناچار است پیش از برداشت محصول هزینه‌های زیادی بپردازد، اما در زمان فروش همیشه اطمینان ندارد که درآمد حاصل بتواند مخارج انجام‌شده را جبران کند.
درزاده ادامه داد: یکی دیگر از مشکلات کشاورزان، نوسان قیمت محصولات و دشواری پیدا کردن بازار فروش مناسب است. گاهی محصول با زحمت فراوان تولید می‌شود، اما نبود خریدار مناسب یا پایین بودن قیمت در زمان برداشت باعث می‌شود سود چندانی نصیب تولیدکننده نشود، در چنین شرایطی، واسطه‌ها نیز می‌توانند سهم بیشتری از سود نهایی را به خود اختصاص دهند و درآمد کشاورز کاهش پیدا کند.
وی با اشاره به اهمیت دسترسی به آب و امکانات کشاورزی اظهار کرد: مدیریت منابع آب، تعمیر و تجهیز امکانات آبیاری و فراهم کردن تسهیلات کم‌بهره می‌تواند به کشاورزان کمک کند تا با هزینه کمتر و اطمینان بیشتری به فعالیت خود ادامه دهند؛ همچنین آموزش روش‌های نوین کشت و استفاده صحیح از نهاده‌ها می‌تواند در کاهش هزینه‌ها و افزایش کیفیت محصولات مؤثر باشد.
این کشاورز چابهاری خاطرنشان کرد: حمایت از کشاورزی باید در عمل احساس شود؛ به‌گونه‌ای که کشاورز هنگام تهیه نهاده‌ها، تولید محصول و عرضه آن به بازار با مشکلات کمتری روبه‌رو باشد، ایجاد مراکز خرید مستقیم، توسعه صنایع فرآوری و بسته‌بندی محصولات و فراهم کردن زمینه فروش منصفانه می‌تواند بخش مهمی از دغدغه‌های تولیدکنندگان را کاهش دهد.
درزاده در پایان تأکید کرد: کشاورزان چابهار با وجود دشواری‌های فراوان همچنان برای تولید و تأمین نیاز جامعه تلاش می‌کنند، اما تداوم این مسیر به حمایت مؤثر، کاهش هزینه‌های تولید و ایجاد امنیت اقتصادی برای کشاورزان نیاز دارد، اگر زحمات تولیدکنندگان با برنامه‌ریزی و حمایت مناسب همراه شود، کشاورزی می‌تواند به منبع درآمد پایدار برای خانواده‌های روستایی تبدیل شود و سهم بیشتری در رونق اقتصادی منطقه داشته باشد.
کشاورزی چابهار فرصت طلایی اقتصاد امروز کشور
فرامرز مبارکی رئیس جهاد کشاورزی شهرستان چابهار در گفتگو با خبرنگار گروه اقتصادی پایگاه خبری تحلیلی «سیب‌وسوران»، بیان کرد: شهرستان چابهار به دلیل برخورداری از شرایط اقلیمی مناسب، ظرفیت بسیار بالایی برای تولید انواع محصولات زراعی، باغی، گرمسیری و استوایی دارد و می‌تواند به یکی از قطب‌های مهم کشاورزی کشور تبدیل شود.
وی افزود: آب‌وهوای مناسب چابهار این امکان را فراهم کرده است که کشاورزان در فصل‌هایی از سال که کشت برخی محصولات در دیگر مناطق کشور با محدودیت مواجه می‌شود، به فعالیت کشاورزی ادامه دهند. شرایط اقلیمی این منطقه فرصت ارزشمندی برای توسعه تولیدات کشاورزی و بهره‌برداری بهتر از اراضی مستعد فراهم کرده است.
رئیس جهاد کشاورزی شهرستان چابهار تصریح کرد: یکی از مهم‌ترین ظرفیت‌های کشاورزی منطقه، وجود زمین‌های مستعدی است که به دلیل محدودیت منابع آبی و نبود زیرساخت‌های لازم، همچنان به‌صورت بایر باقی‌مانده‌اند. در صورت تأمین آب موردنیاز و فراهم‌شدن امکانات مناسب، می‌توان از این اراضی برای افزایش تولید محصولات کشاورزی استفاده کرد و حتی بخشی از نیاز استان‌های دیگر کشور را نیز تأمین کرد.
فرامرز مبارکی با اشاره به جایگاه راهبردی بخش کشاورزی در اقتصاد کشور اظهار کرد: بر اساس آمار اعلام‌شده از سوی مرکز آمار ایران، اقتصاد کشور در سه‌ماهه نخست سال با رشد منفی ۱۰/۸ درصدی مواجه بوده، درحالی‌که بخش کشاورزی توانسته است رشد مثبت ۲/۳ درصدی را ثبت کند. این آمار نشان‌دهنده اهمیت بخش کشاورزی در شرایط دشوار اقتصادی و نقش آن در استمرار تولید و تأمین نیازهای غذایی جامعه است.
وی تصریح کرد: بااین‌حال، طبق گزارش منتشرشده از نتایج حساب‌های ملی فصلی، نرخ رشد اقتصادی کشور در سه‌ماهه نخست سال ۱۴۰۵ با احتساب نفت منفی ۱۰/۱ درصد بوده است.
مبارکی با اشاره به شرایط خاص خاک و اقلیم منطقه اظهار کرد: در برخی اراضی کشاورزی چابهار، به دلیل ویژگی‌های خاک و حفظ رطوبت، امکان بهره‌برداری مؤثرتر از آب وجود دارد. این شرایط می‌تواند در مدیریت مصرف آب و افزایش بهره‌وری تولید نقش مؤثری داشته باشد؛ البته میزان موفقیت در این زمینه به نوع محصول، شرایط زمین و شیوه مدیریت آبیاری بستگی دارد.
وی ادامه داد: بخش‌های مختلف شهرستان چابهار از ظرفیت‌های متنوعی برای توسعه کشاورزی برخوردارند و با برنامه‌ریزی اصولی، توسعه زیرساخت‌های آبیاری و حمایت از کشاورزان می‌توان زمینه افزایش سطح زیر کشت و تنوع محصولات را فراهم کرد. بهره‌گیری از این ظرفیت‌ها علاوه بر افزایش تولید، می‌تواند به ایجاد اشتغال پایدار، رونق اقتصادی روستاها و تقویت معیشت کشاورزان منطقه کمک کند.
رئیس جهاد کشاورزی شهرستان چابهار با اشاره به جایگاه تاریخی منطقه در تولید موز بیان کرد: چابهار از مناطق پیش‌گام کشور در کشت موز به شمار می‌رود و بخش‌هایی از این شهرستان از گذشته خاستگاه تولید این محصول بوده‌اند. شرایط آب‌وهوایی مناسب منطقه، ظرفیت مطلوبی برای توسعه باغ‌های موز و دیگر محصولات گرمسیری ایجاد کرده است.
مبارکی با اشاره به نقش کشاورزان در تأمین امنیت غذایی کشور خاطرنشان کرد: در جریان جنگ و تحولات اخیر کشور نیز کشاورزان باوجود شرایط دشوار و نگرانی‌های موجود، به فعالیت و تولید ادامه دادند و برای تأمین نیازهای جامعه محلی و کمک به استمرار عرضه محصولات کشاورزی به بازارهای مصرف تلاش کردند. این تلاش‌ها نشان می‌دهد که بخش کشاورزی، حتی در شرایط بحرانی، از جایگاه مهمی در حفظ جریان تأمین مواد غذایی و پایداری معیشت مردم برخوردار است.
وی افزود: استمرار فعالیت کشاورزان در چنین شرایطی اهمیت حمایت از تولیدکنندگان و فراهم‌کردن امکانات موردنیاز آنان را دوچندان می‌کند؛ چراکه تأمین به‌موقع نهاده‌ها، دسترسی به منابع آب و تسهیل حمل‌ونقل محصولات می‌تواند به تداوم تولید و عرضه مواد غذایی کمک کند. کشاورزان با تلاش خود نقش مهمی در تأمین نیازهای روزمره مردم ایفا می‌کنند و پشتیبانی از این قشر، به معنای تقویت امنیت غذایی جامعه است.
توسعه کشاورزی در چابهار نیازمند توجه جدی به ظرفیت‌های موجود، تأمین منابع آبی، استفاده از روش‌های نوین کشاورزی و حمایت از بهره‌برداران است. اگر این عوامل به‌صورت هماهنگ موردتوجه قرار گیرند، کشاورزی شهرستان می‌تواند سهم بیشتری در تأمین محصولات موردنیاز کشور داشته باشد و به یکی از محورهای مهم توسعه اقتصادی منطقه تبدیل شود.
تکمیل زنجیره تولید؛ حلقه مفقوده توسعه محصولات گرمسیری
در نتیجه ظرفیت‌های کشاورزی چابهار زمانی می‌تواند به یک مزیت اقتصادی فراگیر تبدیل شود که برنامه‌ریزی برای توسعه تولید، هم‌زمان با تکمیل زیرساخت‌های پس از برداشت و دسترسی به بازار دنبال شود. در این مسیر، توسعه مراکز نگهداری و بسته‌بندی، حمایت از سرمایه‌گذاری در صنایع تبدیلی، تسهیل حمل‌ونقل و ایجاد ارتباط مستقیم میان کشاورزان و خریداران عمده، از اقداماتی است که می‌تواند سهم تولیدکنندگان را از ارزش نهایی محصولات افزایش دهد.
از سوی دیگر، توسعه صادرات محصولات گرمسیری نیازمند بررسی دقیق بازارهای هدف، رعایت استانداردهای کیفی و بهداشتی، تأمین پیوسته محصول و فراهم کردن زیرساخت‌های مناسب حمل‌ونقل است. بنابراین، موقعیت جغرافیایی چابهار به‌تنهایی برای تضمین موفقیت صادرات کافی نیست و باید با برنامه‌ریزی تجاری و حمایت عملی از تولیدکنندگان همراه شود.
در کنار این موارد، مدیریت منابع آبی باید یکی از محورهای اصلی برنامه‌های توسعه کشاورزی منطقه باشد. گسترش کشت محصولات گرمسیری بدون توجه به میزان آب در دسترس و ظرفیت منابع طبیعی می‌تواند در بلندمدت مشکلات تازه‌ای ایجاد کند. ازاین‌رو، انتخاب محصولات متناسب با شرایط هر منطقه، استفاده از روش‌های کارآمد آبیاری و ارتقای بهره‌وری آب، باید در اولویت برنامه‌ریزی قرار گیرد.
در نهایت، محصولات گرمسیری چابهار ظرفیتی فراتر از تولید چند محصول کشاورزی دارند و می‌توانند در صورت رفع موانع تولید، تکمیل زنجیره ارزش و ایجاد بازارهای مطمئن، به تقویت اقتصاد روستایی و گسترش فرصت‌های شغلی کمک کنند. تحقق این هدف به هماهنگی میان دستگاه‌های اجرایی، سرمایه‌گذاران و کشاورزان وابسته است؛ هماهنگی‌ای که باید نتیجه آن در کاهش هزینه‌های تولید، افزایش درآمد بهره‌برداران و فراهم شدن زمینه عرضه رقابتی محصولات در بازارهای داخلی و صادراتی دیده شود.
انتهای خبر/
